การจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด 

02-940-7038

ยุทธศาสตร์ที่ 1 ปี 2561

เขียนโดย กองนโยบายและแผนพัฒนาการเกษตร

สรุป

การจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด

 1. การจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร โดยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 1-12 (สศท.1-12) มีหน้าที่ในการจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดในพื้นที่รับผิดชอบ และรายงานให้ผู้บริหารของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรทราบ โดยกองนโยบายและแผนพัฒนาการเกษตร(กนผ.) มีหน้าที่ให้คำปรึกษาและคำแนะนำแก่เจ้าหน้าที่ของ สศท.1-12 ในการจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดให้เป็นที่ยอมรับและน่าเชื่อถือ ทั้งนี้ เพื่อให้การวิเคราะห์และประมาณการผลิตภัณฑ์จังหวัดภาคเกษตร (GPP ภาคเกษตร) ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรมีความถูกต้องและแม่นยำมากยิ่งขึ้น จึงได้เปลี่ยนวิธีการคำนวณจากวิธีปีฐานคงที่เป็นวิธีปริมาณลูกโซ่

ขั้นตอนการจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดสรุปได้ดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 การจัดทำฐานข้อมูล โดยข้อมูลที่ใช้ในการจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด ประกอบด้วย

1) ข้อมูล GPP ภาคเกษตร ซึ่งประกอบด้วย 5 สาขาการผลิต ได้แก่ สาขาพืช สาขาปศุสัตว์
สาขาประมง สาขาบริการทางการเกษตร และ สาขาป่าไม้ โดยใช้ข้อมูลGPP ภาคเกษตร แบบปริมาณลูกโซ่ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ที่มีการจัดทำแบบบนลงล่าง (TopDownApproach) แทนข้อมูล GPP ภาคเกษตร แบบราคาคงที่ของคลังจังหวัดที่มีการจัดทำแบบล่างขึ้นบน (BottomUpApproach)

2) ข้อมูลดัชนีเศรษฐกิจการเกษตร ซึ่งประกอบด้วย ดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตร ดัชนีราคาที่เกษตรกรขายได้ และดัชนีรายได้เกษตรกร โดยมีขั้นตอนการคำนวณ (1) รวบรวมข้อมูลผลผลิตสินค้าเกษตรจาก
ศูนย์สารสนเทศการเกษตร (ศสส.) และข้อมูลราคาที่เกษตรกรขายได้จาก สศท.1-12 (รายเดือน รายไตรมาส และรายปี) (2) เลือกสินค้าตัวแทนที่มีมูลค่าเป็นสัดส่วนร้อยละ 75 ขึ้นไป ของมูลค่าผลผลิตรายสาขา และ
(3) คำนวณดัชนีผลผลิตดัชนีราคาและดัชนีรายได้เกษตรกร โดยใช้ปีฐาน 2550

ขั้นตอนที่ 2 การประมาณการ GPP ภาคเกษตร โดยพิจารณาจาก

1) ตัวแปร ซึ่งประกอบด้วย (1) ตัวแปรภายใน ได้แก่ มูลค่า GPP ภาคเกษตร และมูลค่า GPP
ของสาขาการผลิต ได้แก่ สาขาพืช สาขาปศุสัตว์ สาขาประมง สาขาบริการทางการเกษตร และสาขาป่าไม้
(2) ตัวแปรภายนอก ได้แก่ ดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตร ดัชนีราคาที่เกษตรกรขายได้ และดัชนีรายได้เกษตรกร

2) แบบจำลองสำหรับการประมาณการ โดยใช้แบบจำลองถดถอยอย่างง่าย หรือแบบจำลองถดถอยเชิงซ้อน (Regression Model)

3) ความสอดคล้องระหว่างเครื่องชี้ภาวะเศรษฐกิจการเกษตรกับอัตราการเติบโตของ GPP ภาคเกษตร และสาขาการผลิตต่าง ๆ

4) โครงสร้างเศรษฐกิจการเกษตรของจังหวัด โดยพิจารณาจากสัดส่วนของมูลค่าสาขาการผลิตต่าง ๆ ต่อมูลค่า GPP ภาคเกษตร และสัดส่วนของมูลค่าผลผลิตสินค้าเกษตรที่สำคัญในแต่ละสาขาการผลิตเป็น
รายไตรมาสและรายปี

ขั้นตอนที่ 3 การจัดทำรายงานภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด เพื่ออธิบายผล
การประมาณการภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดและอธิบายถึงสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ทั้งนี้ ในการอธิบายประกอบการจัดทำรายงานขึ้นอยู่กับดุลพินิจของผู้จัดทำ โดย 1) การอธิบายถึงปัจจัยบวก ปัจจัยลบ และสถานการณ์ต้องสอดคล้องกับทิศทางการเติบโตของ GPP ภาคเกษตร 2) การอธิบายสถานการณ์โดยใช้ข้อมูลจากตารางควรตรวจสอบตัวเลขให้ถูกต้อง และ 3) การอธิบายสาเหตุการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของผลผลิตและราคาสินค้าเกษตรควรให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

 

2. การจัดทำฐานข้อมูลภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัด

จากการเปลี่ยนวิธีการคำนวณผลิตภัณฑ์จังหวัดภาคเกษตร (GPP ภาคเกษตร) แบบปีฐานคงที่เป็นวิธีปริมาณลูกโซ่ จึงต้องมีการจัดทำฐานข้อมูล GPPภาคเกษตร ชุดใหม่ โดยใช้ข้อมูล GPP ภาคเกษตรแบบปริมาณลูกโซ่ตั้งแต่ปี 2545-2559ในสาขาพืช สาขาปศุสัตว์ สาขาประมง สาขาบริการทางการเกษตร และสาขาป่าไม้ ของ สศช. ทั้งนี้ สศท.1-12 มีการจัดทำภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดรายไตรมาส ดังนั้น จึงต้องปรับข้อมูลรายปีให้เป็นข้อมูลรายไตรมาสด้วยวิธี ProRata

การปรับข้อมูลเป็นรายไตรมาสวิธี ProRata จะใช้ข้อมูลดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตรรายไตรมาสเป็นตัวชี้วัด (Indicator) โดยการคำนวณสัดส่วน BI รายปี จากมูลค่า GPPภาคเกษตรรายปีของ สศช. หารด้วยผลรวมของดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตรทั้ง 4 ไตรมาสของปีนั้น จากนั้นนำสัดส่วน BI ที่คำนวณได้ของปีนั้นคูณด้วยดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตรรายไตรมาสของปีเดียวกันจะได้มูลค่า GPP ภาคเกษตรรายไตรมาส

อย่างไรก็ตาม GPP ภาคเกษตรแบบปริมาณลูกโซ่ของ สศช. มีข้อมูลล่าสุดถึงปี 2559 เพื่อให้การจัดทำข้อมูลภาวะเศรษฐกิจการเกษตรระดับจังหวัดมีความครบถ้วนสมบูรณ์ จึงต้องประมาณการ GPP ภาคเกษตร
ถึงปีปัจจุบัน โดยใช้แบบจำลองถดถอยอย่างง่ายหรือแบบจำลองถดถอยเชิงซ้อน (RegressionModel)
ที่กำหนดให้ GPP ภาคเกษตรรายไตรมาส ขึ้นอยู่กับดัชนีผลผลิตสินค้าเกษตรรายไตรมาส

2019 การจัดการองค์ความรู้. All Rights Reserved.